Geçmişten Geleceğe İki “Metropolis” Metropolis Antik Kenti ile Sinemadaki “Metropolis” Kenti Arasındaki Benzeşimin İncelenmesi - GÜRAL, Ufuk (PEARSON JOURNAL, 2024)
Bilim Kurgu Sineması’nın en önemli örneklerinden biri olan 1926 tarihli Fritz Lang filmi “Metropolis”, ismini aldığı Anadolu’daki Metropolis kentiyle bazı ortak unsurları paylaşır. Yönetmen Fritz Lang, “Geçmişte Gelecek Vardır” sözüne öykünürcesine, antik çağdan ödünç aldığı unsurlarla, izleyiciyi gelecekteki bir kente yolculuğa çıkarmıştır. Her şeyden önce, “Metropolis” antik çağın yaşam stili olan planlanmış kenti geleceğe yansıtmıştır. Filmde, şeffaf kapsül şeklinde, hi-tech gelecek kentleri değil, Eski Yunan Tapınakları’na benzer, yatay veya düşey elemanlar barındıran yapılar tasarlanmıştır. Buharla çalışan fabrikalar, şehirdeki konstrüktivist yapılar, Katakomb, Moloch Makinası, Katedral ve mahallelerin tasarımları hemen hepsi antik çağdan kalan grid planlı rasyonalist kentleşme politikasını yansıtır. Ayrıca filmin başrolündeki Dişi Robot'un dış görünümü, Metropolis antik kentinden çıkan Hygeia ve Ares betimlemeleriyle benzerlik gösterir. Nitekim sinema tarihinin takip eden dönemindeki robotlar, yapay zekalarının yanı sıra insansı özelliklerini, en azından organik parça taşımaları açısından daha fazla oranda barındırmışlardır. Çalışmamızda, gerek görsel gerekse içerik anlamında İzmir’in Torbalı ilçesindeki Metropolis kenti ile filmdeki Metropolis Kenti arasındaki bağlantıyı görsellik ve içerik gibi farklı unsurlar paralelinde inceliyoruz.