ÜNİVERSİTELERDE STRATEJİK YÖNETİM KÜLTÜRÜ: 2021-2022 URAP TÜRKİYE SIRALAMASINDA YER ALAN BAZI ÜNİVERSİTELER ÜZERİNE BİR İNCELEME - FIRAT, İbrahim (PEARSON JOURNAL, 2022)
Günümüzde birçok alanda yaşanan gelişim-değişim işletmelerin yönetimi üzerinde oldukça etkili olmuştur. Küreselleşen dünyada gelişim-dönüşümlere cevap verme ve artan rekabet ortamı işletmelerin klasik yönetim şeklinden ziyade stratejik şekilde yönetilmesi gerekliliğini beraberinde getirmiştir. Bu yüzden işletmelerde stratejik planlamanın yapılması bir zaruriyet halini almıştır. İşletmelerin gelecekteki nihai amaç ve hedeflerine ulaşmak için hazırladıkları stratejik planlarla hem mevcut kaynaklarını hem de potansiyel kaynaklarını daha etkin şekilde değerlendirebilmektedirler. Zira Türkiye’de tüm kamu idarelerine stratejik plan hazırlama ve bu plana uyma esası getirilmiştir. Kamu sektöründe yer alan işletmelerde genel olarak kamusal mal ve hizmetlerine kalitesine odaklanan stratejik yönetim özel sektörde kâr maksimizasyonuna odaklanmaktadır. Çalışmada 2021-2022 URAP (University Ranking by Academic Performance) Türkiye sıralamasında başlarda ve sonlarda yer alan ikişer devlet üniversitesi örneklem olarak seçilmiştir. Bu kapsamda URAP sıralamasında yer alan Hacettepe Üniversitesi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Batman Üniversitesi ve Siirt Üniversitesi çalışmada analiz edilmiştir. Çalışmada kamu işletmesi olarak değerlendirilen söz konusu üniversitelerin stratejik planlarının içerik analizi yöntemiyle nitel verilerin nicel verilere dönüştürülerek değerlendirilmesi, karşılaştırılması ve yorumlanması amaçlanmıştır. Özellikle stratejik yönetim kapsamında kullanılan kavramlar olan; stratejik yönetim, etkinlik, etkililik, verimlilik, hesap verilebilirlik, şeffaflık, performans, katılımcı yönetim, yönetişim, toplam kalite yönetimi, yerelleşme, SWOT analizi, portföy analizi, fayda-maliyet analizi, risk analizi, değer zinciri analizi, tedarik zinciri yönetimi, kıyaslama, dış kaynak kullanımı, kurum karnesi, öğrenen organizasyon, küçülme, kurumsal mühendislik, senaryo analizi gibi kavramların frekans analizi yapılmıştır. Bu kapsamda 2021-2022 URAP sıralamasında üst sıralarda yer alan üniversitelerin hazırlamış oldukları stratejik planların stratejik yönetim anlayışıyla daha fazla uyumlu oldukları anlaşılmıştır. Elde edilen çıktıların başta üniversiteler olmak üzere özel ve kamu kurum/kuruluşlarına bir öngörü sunması beklenmektedir.