Bir Genç Beden Ne Kadar Yük Çeker? İnsana Yakışır İş ve Türkiye’de Zincir Market Çalışanları

Özet

Uluslararası Çalışma Örgütü, yoksulluğun azaltılmasının en etkili yollarından birini insana yakışır iş ilkelerine uygun istihdamın sağlanması olarak belirtmektedir. Ancak rekabet, maliyet baskısı, yoğun iş temposu, iş güvencesizliği, düşük ücret düzeyleri ve olumsuz çalışma koşulları gibi nedenlerle işletmeler bu koşulları sağlayamamaktadır. Bu işletmeler arasında zincir marketler de yer almaktadır. Çalışmanın amacı, “insana yakışır iş” kavramından hareketle hizmet sektörü içerisinde faaliyet gösteren zincir market çalışanlarının çalışma koşullarını nitel bir durum çalışması kapsamında incelemektir. Bu doğrultuda örneklem olarak, basın aracılığıyla tanınmış genç bir kadın kasiyer seçilmiştir. Örneklem hakkında gazete haberleri, sosyal medya ve görsel materyaller gibi ikincil veri kaynaklarından elde edilen veriler üzerinde tematik içerik analizi uygulanmıştır. Çalışma kapsamında belirlenen örneklem üzerinden; dinlenme hakkının yokluğu, örgütsel destekten yoksunluk, emeğin görünür olmaması, performans ve kâr baskısı ile çalışan değersizliği ve hesap verilmeme temaları, Uluslararası Çalışma Örgütü’nün insana yakışır iş ilkeleriyle karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Sonuçta, bu temalar kapsamında insana yakışır iş unsurları ile zincir market çalışanlarının durumlarının çeliştiği bulgulanmıştır.